Έρχου και ίδε...

Μαρτίου, 2010 — VatopaidiFriend

Αξιότιμε κύριε διευθυντά

Στα πλαίσια της συνεχιζόμενης δικαστικής έρευνας για την ανεύρεση και καταλογισμό τυχόν πολιτικών και ποινικών ευθυνών για την πολύκροτη υπόθεση της Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου, η οποία προβληματίζει και πιθανόν σκανδαλίζει, επί μια και πλέον διετία, μια μεγάλη μερίδα του χριστεπώνυμου πληρώματος της Εκκλησίας μας, επιτρέψτε μας μιας κατά το δυνατόν επιγραμματικής αναδρομής δέκα επτά ετών, ως απλών προσκυνητών του Αγίου Όρους και ιδιαίτερα της περί ου ο λόγος Ιεράς Μονής όπου εγκαταβιούν οι πνευματικοί μας.

Μάρτιος 1993, Ε΄ Κυριακή των Νηστειών, όταν για πρώτη φορά πατούσαμε το πόδι μας στον Βατοπαιδινό αρσανά, μαζί με άλλα δέκα πέντε άτομα περίπου, με συναισθήματα περισσότερο περιηγητών παρά προσκυνητών. Βρεθήκαμε ανάμεσα σε τριάντα περίπου πατέρες οι οποίοι, ζώντας μέσα σε ένα υπό κατάρρευση σύνθετο κτιριακό συγκρότημα δομημένης έκτασης 35.000 τ.μ. περίπου, προσπαθούσαν να δώσουν και πάλι στη Μονή την, από την αδυσώπητη φθορά του χρόνου, απωλεσθείσα λαμπρότητά της. Αντιμετωπίζοντας απίστευτες και πολλές φορές ανυπέρβλητες δυσκολίες και μη υπολειπόμενοι των λοιπών πνευματικών τους καθηκόντων, μέσα από τις μακροσκελείς ακολουθίες και την πιστή τήρηση του τυπικού, μας αγκάλιασαν και μας έδωσαν από την πρώτη στιγμή μια αχνή οσμή της Ορθόδοξης παράδοσης, η οποία, κατά την ταπεινή μας γνώμη, στην κοσμική Εκκλησία έχει ολίγον θαμπώσει, ευτυχώς όχι παντού.

Εκτιμούμε, πως περιττεύει να μπούμε σε λεπτομερείς περιγραφές για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες διαβιούσαμε προσκυνητές και πατέρες της Μονής σε αυτά τα πρώτα χρόνια των επισκέψεων μας.

Τα χρόνια κυλούσαν, οι επισκέψεις μας πύκνωναν, αφού δεν ήταν δυνατόν πλέον να αντισταθούμε στην γαλήνη και πνευματική ενδυνάμωση, που παίρναμε τις λίγες ημέρες παραμονής μας κάθε φορά ανάμεσα στους πατέρες της Βατοπαιδινής αδελφότητας. Ταυτόχρονα όμως άρχισαν και οι διαπιστώσεις μας.

Η αδελφότητα μεγάλωνε μέρα με τη μέρα, ώστε σήμερα να απαριθμεί περισσότερον από εκατόν δέκα, ηλικιακά νέους και μορφωμένους κοσμικά, μοναχούς από δώδεκα χώρες.

Πραγματοποιήθηκαν οικονομοτεχνικές μελέτες, δημιουργήθηκε η τεχνική υποδομή για την υποστήριξη του μεγάλου και πολυσύνθετου έργου της ανακαίνισης, αναπαλαίωσης των κτιριακών εγκαταστάσεων, με αποτέλεσμα μέχρι τη στιγμή που σταμάτησαν τα έργα λόγω παγώματος των τραπεζικών λογαριασμών της Μονής, να έχει ολοκληρωθεί το 1/3 του όλου προγράμματος.

Πραγματοποιήθηκε η καταγραφή των συγγραμμάτων, χρυσόβουλων, βιβλίων, κωδίκων καθώς και κάθε αλλού έντυπου υλικού, το οποίο συντηρήθηκε και αρχειοθετήθηκε και φυλάσσεται στην ανακαινισμένη εκ. βάθρων βιβλιοθήκη. Σήμερα, όλα τα παραπάνω και σε συνδυασμό με την υπάρχουσα ψηφιακή τεχνολογία, είναι προσιτά σε επιστημονικό προσωπικό φοιτητές θεολογικών σχολών και όχι μόνον, ελληνικών και ξένων πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, τα οποία και χρησιμοποιούνται κατά κόρο για την εκπόνηση των μελετών τους.

Καταγράφηκαν, συντηρήθηκαν και τοποθετήθηκαν σε ανακαινισμένο χώρο όπου φυλάσσονται με ασφάλεια πληθώρα ιερών εικόνων, ιερά άμφια, ιερά σκεύη και άλλα κειμήλια.

Για το φιλανθρωπικό και εκπαιδευτικό έργο της Μονής εντός και εκτός Ελλάδος δεν επιθυμούμε να αναφερθούμε καθότι κάτι τέτοιο αντιβαίνει στις αρχές του ορθόδοξου μοναχισμού.

Όλα αυτά τα χρόνια το έργο και κατά συνέπεια το όνομα της Μονής έγινε γνωστό μέσα και έξω από τη χώρα με αποτέλεσμα πλήθος προσκυνητών, περιηγητών, εκατό έως εκατόν πενήντα ημερησίως να την επισκέπτονται. Μεταξύ αυτών άρχισαν τις επισκέψεις και αριθμός πάσης φύσεως επωνύμων, οι περισσότεροι των οποίων, όπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων, είχαν ιδιοτελείς σκοπούς.

Οι ημέρες όμως της ευφορίας πέρασαν. Τα χαμόγελα και οι υποσχέσεις των επωνύμων για την αμέριστη συνδρομή τους στο τιτάνιο έργο, που είχε αναλάβει και εκτελούσε επιτυχώς η αδελφότητα της Μονής, ξεχάστηκαν.

Ο γέρων Εφραίμ και ο μοναχός Αρσένιος λοιδορήθηκαν και λοιδορούνται σχεδόν από το σύνολο των Μ.Μ.Ε και του έντυπου, ηλεκτρονικού τύπου γιατί, ο μεν πρώτος αξιοποίησε στο μέτρο του δυνατού όπως όφειλε από την ιδιότητά του ως καθηγούμενου της Μονής, την περιουσία αυτής, ώστε να την ανακαινίσει και να την καταστήσει αυτάρκη όπως ήταν από ιδρύσεως της και ο δεύτερος γιατί έπραξε το αυτονόητο για τον ορθόδοξο μοναχό, έκανε υπακοή.

Κανείς όμως από τους λοιδορούντες δεν αναφέρει ότι ούτε ένα euro δεν βρίσκεται στις “ τσέπες” κάποιου μοναχού της αδελφότητας. Παρόλα αυτά η αδελφότητα ζήτησε, δημόσια και έγγραφα στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο, συγνώμην για τον σκανδαλισμό που τυχόν προξένησε στο πλήρωμα της Εκκλησίας, πράγμα που δεν είδαμε ή ακούσαμε από τα υπόλοιπα πολιτικά ή διοικητικά πρόσωπα που εμπλέκονται καθ’οιονδήποτε τρόπο στα γεγονότα. Με αφορμή βέβαια την συγκεκριμένη υπόθεση εξαπολύθηκε ένα ανελέητο “πογκρόμ” κατά του μοναχισμού, το οποίο ελάχιστα υπολείπεται εκείνο των Βαυαρών του Όθωνα στο τότε νεοσύστατο ελληνικό κράτος.

Τα τελευταία δυο χρόνια οι επισκέψεις των επωνύμων αραίωσαν μέχρι που εκμηδενίστηκαν. Αντίθετα οι απλοί ανώνυμοι προσκυνητές, από την Ελλάδα ή το εξωτερικό, ειδικά χώρες του πρώην “υπαρκτού σοσιαλισμού”, συνεχίζουμε να επισκεπτόμαστε τη Μονή, ιδιαίτερα περιχαρείς διότι την περίοδο αυτή του πειρασμού και της δοκιμασίας, είναι διάχυτη σε όλους μας η αίσθηση ότι η πνευματικότητα στην Βατοπαιδινη αδελφότητα έχει ανέβει προς ωφέλεια όλων μας.

Μάρτιος 2010, Ε΄ Κυριακή των Νηστειών. Δέκα επτά χρόνια μετά. Στην τράπεζα της Μονής βρισκόμαστε εκατόν δέκα πατέρες, εκατόν τριάντα περίπου προσκυνητές και δυο επίσκοποι με τις συνοδείες τους, ένας Γεωργιανός και ένας Ρώσος, αιώνιοι αντίπαλοι κατά τα κοσμικά, αδέλφια όμως κατά την ορθοδοξία, οι οποίοι κοινωνούν από το ίδιο Ποτήριο του Σώματος και του Αίματος του Σωτήρος μας.

Για τους εν λόγω επισκόπους, σε αντίθεση με όλους εμάς τους όψιμους ορθόδοξους, το Άγιον Όρος και ιδιαίτερα η Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου αποτελούν το λίκνο, πανεπιστήμιο του ορθόδοξου μοναχισμού και της ορθόδοξης παράδοσης. Βλέπουν εμπρός τους ένα φυτώριο από όπου ευελπιστούν να αντλήσουν στελέχη και εμπειρίες πνευματικής άσκησης για να μπορέσουν να δώσουν ζωή στις, εδώ και ένα αιώνα ρημαγμένες από τα “λαικοδημοκρατικά” καθεστώτα, μητροπόλεις τους.

Εν κατακλείδι, προβληματισμένε ή σκανδαλισμένε Έλληνα αδελφέ έλα να δεις, να γνωρίσεις και στη συνέχεια να αποφανθείς. Επισκέψου και την απέναντι όχθη. Η δημόσια συγνώμην της Βατοπαιδινής αδελφότητας, δια μέσου του γέροντος Εφραίμ, αποτελεί τη γέφυρα που μπορείς να περάσεις χωρίς καμιά υποχρέωση, παρά μόνον να θέλεις να δεις. Η όχθη που βρισκόμαστε δεν έχει διάθεση να απλώσει γέφυρες. Θυμήσου επίσης, ότι ο Ιουδαϊκός λαός είχε τον Κυριόν μας ανάμεσά του, μη θέλοντας όμως να τον δει, δεν τον έχει δει μέχρι σήμερα.

Ευχαριστούμε για την φιλοξενία στην έγκριτη εφημερίδα σας.

Καλή Ανάσταση

Με τιμή

Βασίλης Καποδίστριας Οδοντίατρος

Αργύρης Βαρδάκης Σχης (ΤΘ) ε.α

Πηγή:http://vatopaidi.wordpress.com

 

Tον νυμφώνα σου βλέπω ......

Tον νυμφώνα σου βλέπω, Σωτήρ μου, κεκοσμημένον και ένδυμα ουκ έχω,

ίνα εισέλθω εν αυτώ˙ λάμπρυνόν μου την στολήν της ψυχής,

φωτοδότα, και σώσον με.

Ψήγματα σοφίας (Γέρων Πορφύριος)

13 Μαρτίου, 2010 - VatopaidiFriend   "Δεν πρέπει να ζητάμε την αγάπη των άλλων. Πρέπει εμείς να τους αγαπάμε πρώτα και να μην αγωνιούμε για την αγάπη τους. Τότε, κάποτε, θα μας την ανταποδώσουν. Για να σε αγαπούν οι άλλοι, πρέπει πρώτα εσύ να τους αγαπάς."   "Μόνο η αληθινή αγάπη μας, που θυσιάζεται μυστικά για τους άλλους μπορεί να σώσει και τους άλλους και εμάς"   "Ο,τι κι αν κάνει ο συνάνθρωπος μας, ποτέ να μην σκεφτόμαστε κακό γι'αυτόν.Πάντοτε να ευχόμαστε αγαπητικά. Πάντοτε να σκεπτόμαστε το καλό."   http://vatopaidi.wordpress.com/

ΔΥΟ ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ ΠΡΙΝ ΤΟ ΠΑΣΧΑ

 

 

Γιατί να πληγώνουμε αυτούς που κατά βάθος αγαπάμε;
Η αγάπη δεν μειώνει, αλλά εξυψώνει! Δεν θα ήταν ωραίο να προσπαθήσουμε να σταματήσουμε να πικραίνουμε φίλους, συγγενείς, συνεργάτες, μιλώντας τους ειρωνικά, πικρά, περιφρονητικά ;...
Κι αντί γι' αυτή τη στάση, ας προσπαθήσουμε, το δύσκολο, μα αληθινό : να βρούμε μέσα τους κάτι καλό, κάτι θεϊκό, ώστε να τους δούμε με άλλο βλέμμα, πιο ανθρώπινο, πιο ταπεινό, με αγάπη.
Κι αντί να απομακρυνόμαστε, να νιώσουμε και να ζήσουμε λίγο την ενότητα, τα κοινά που μας ενώνουν όλους : τον πόνο, την αγωνία, το φόβο, το άγχος για τον ερχόμενο σε όλους μας θάνατο...
Κι εγώ, κι εσύ, κι αυτοί που δεν χωνεύεις, μια μέρα θα μας ¨χωνέψει¨ όλους η γη.
Οι μόνοι ¨αχώνευτοι¨ της γης, είναι όσοι έμαθαν να αγαπούν, και ξέρουν να ζουν το, Χριστός ανέστη, ήδη πολύ πριν το Πάσχα.

 
                                                          ΠΑΤΕΡ ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΟΝΑΝΟΣ

 

Θαύμα Γέροντος Ιάκωβου Τσαλίκη

 

 

 

 

 

" Ένα Ξεχωριστό Θαύμα... " Τον Αύγουστο του 1963 ήρθανε στη Μονή 75 λιβαναταίοι. Εργαστήκανε για τη στέρνα της Μονής, το Αγιονέρι, εθελοντικά. Το έχουν τάμα πολλοί από τις Λιβανάτες, την πατρίδα του Οσίου Δαβίδ, να προσφέρουν κάτι στη Μονή του συμπατριώτη τους, χρήματα ή εργασία. Έτσι φτάσανε τότε 75 άντρες για να κάνουν το έργο της στέρνας. Και στη Μονή βρισκόσανε άλλοι 15, για να βοηθήσουν. Ο π. Ιάκωβος συντόνιζε γενικές εργασίες, μα ήταν και ο μόνος που έπρεπε να φροντίσει για το φαγητό και τη διαμονή των καλών αυτών ανθρώπων. Χρησιμοποίησε ότι υπήρχε και δεν υπήρχε στην αποθήκη. Μια μέρα τα τρόφιμα τελείωσαν. Χρήματα δεν είχε. Έψαξε όλα τα ράφια, όλες τις γωνίες. Κατόρθωσε να βρει δυόμισι οκάδες μανέστρα. Και από ψωμί μόνο μισό Πρόσφορο. Του έδωσε και ο γέρο-Ευθύμιος μισό καρβελάκι. Ποσότητες αστείες για σχεδόν εκατό πρόσωπα, που δουλεύανε όλη την ημέρα χειρονακτικά. Στεναχωριόταν και δεν ήξερε τι να κάνει. Τον έπιασε απελπισία και σχεδόν έκλαιγε, που θ' άφηνε τον κόσμο νηστικό. Ξαφνικά όμως του ήρθε μια ιδέα: κατεβάζει τη μεγάλη κατσαρόλα, ρίχνει μέσα τη μανέστρα, βάζει και το ψωμί και όπως ήτανε πήγε στο ναό. Στάθηκε μπροστά στην εικόνα του οσίου Δαβίδ και του είπε: -Άγιε μου, οι άνθρωποι αυτοί δουλεύουν για το Μοναστήρι σου. Γυρνάνε κουρασμένοι και πεινασμένοι. Δεν έχω τίποτα άλλο να τους δώσω να φάνε, μόνο τις δυόμισι οκάδες μανέστρα με το λίγο λαδάκι, το μισό προσφοράκι και το μισό καρβελάκι (= και τα έδειχνε στον Άγιο). Σε παρακαλώ, εσύ να τα ευλογήσεις, να φάνε και να χορτάσουνε. Μαγείρεψε στην κατσαρόλα τούτη, έβγαζε συνέχεια φαγητό και δεν τελείωνε. Χόρτασαν όλοι και περίσσεψε! Το είδαν πολλοί και ο νυν ηγούμενος π. Κύριλλος. Πολλά χρόνια μετά, τονίζοντας τα θαύματα του οσίου Δαβίδ, έλεγε ο π. Ιάκωβος: -Αδελφέ μου, επανάληψη του θαύματος των πεντακισχιλίων! Christiana

ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ

«Ο Ακάθιστος Ύμνος», ρωσική εικόνα του 14ου αιώνα. Στο κέντρο εικονίζεται η Παναγία, ενώ καθεμιά από τις μικρές περιφερειακές εικόνες αφορά τη διήγηση ενός από τους 24 «οίκους» του Ακάθιστου Ύμνου

Στην επίσημη λειτουργική γλώσσα η ακολουθία αυτή ονομάζεται «Ακάθιστος Ύμνος» ή μονολεκτικά «Ακάθιστος» από την ορθία στάση, που τηρούσαν οι πιστοί καθε όλη τη διάρκεια της ψαλμωδίας της. Έτσι και με τα λόγια και με τη στάση του σώματος εκφράζεται η τιμή, η ιδιαίτερη ευλάβεια, η ευχαριστία προς εκείνη, προς την οποία απευθύνουμε τους χαιρετισμούς μας.

Είναι δε η ακολουθία αυτή στη σημερινή λειτουργική μας πράξη εντεταγμένη στο λειτουργικό πλαίσιο της ακολουθίας του μικρού αποδείπνου, όπως ακριβώς τελέσθηκε απόψε. Έτσι γίνεται κάθε Παρασκευή στις τέσσερις πρώτες εβδομάδες των Νηστειών, ακόμα και την Παρασκευή της Ε' Εβδομάδος, που μετά την τμηματική στις τέσσερις πρώτες εβδομάδες ψαλμωδία του, ανακεφαλαιώνεται ολόκληρος ο ύμνος. Στα μοναστήρια, αλλά και στη σημερινή ενοριακή πράξη και παλαιότερα κατά τα διάφορα Τυπικά, έχουμε και αλλά λειτουργικά πλαίσια για την ψαλμωδία του ύμνου: την ακολουθία του όρθρου, του εσπερινού, της παννυχίδος ή μιας ιδιόρρυθμης Θεομητορικής Κωνσταντινουπολιτικής ακολουθίας, την «πρεσβεία». Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις σε ένα ορισμένο σημείο της κοινής ακολουθίας γίνεται μια παρεμβολή. Ψάλλεται ο κανών της Θεοτόκου και ολόκληρο ή τμηματικά το κοντάκιο και οι οίκοι του Ακάθιστου.

Θα παρατρέξωμε το διαφιλονικούμενο, εξ'άλλου, θέμα του χρόνου της συντάξεως και του ποιητού του Ακάθιστου. Πολλοί φέρονται ως ποιηταί του: ο Ρωμανός ο Μελωδός, ο Γεώργιος Πισίδης, οι πατριάρχαι της Κωνσταντινουπόλεως Σέργιος, Γερμανός ο Α΄, ο Ιερός Φώτιος, ο Γεώργιος Νικομήδειας (Σικελιώτης), ποιηταί που έζησαν από τον Ζ΄ μέχρι τον Θ΄ αιώνα. Η παράδοσις παρουσιάζει μεγάλη αστάθεια και οι νεώτεροι μελετηταί, στηριζόμενοι στις λίγες εσωτερικές ενδείξεις που υπάρχουν στο κείμενο, άλλοι προτιμούν τον ένα και άλλοι τον άλλο από τους φερομένους ως ποιητάς του. Ένα ιστορικό γεγονός, με το οποίο συνεδέθη από την παράδοσι η ψαλμωδία του Ακάθιστου, θα μπορούσε να μας προσανατολίση κάπως στην αναζήτησί μας: Η επί του αυτοκράτορος Ηρακλείου πολιορκία και η θαυμαστή σωτηρία της Κωνσταντινουπόλεως την 8η Αυγούστου του έτους 626. Κατά το Συναξάριο μετά την λύσι της πολιορκίας εψάλη ο ύμνος αυτός στον ναό της Θεοτόκου των Βλαχερνών, ως δοξολογία και ευχαριστία για την σωτηρία, που απεδόθη στην θαυματουργική δύναμι της Θεοτόκου, της προστάτιδας της Πόλεως. Πατριάρχης τότε ήτο ο Σέργιος, που πρωτοστάτησε στους αγώνας για την άμυνα. Εύκολο ήταν να θεωρηθη και ποιητής του ύμνου, αν και ούτε ως υμνογράφος μας είναι γνωστός, ούτε και ορθόδοξος ήτο. Εξ' άλλου ο ύμνος θα έπρεπε να ήταν παλαιότερος, γιατί αν ήταν γραμμένος για την σωτηρία της Πόλεως δεν θα ήταν δυνατόν παρά ρητώς να κάμνη λόγο γι' αυτήν και όχι να αναφέρεται σε άλλα θέματα, όπως θα ιδούμε πιο κάτω. Η ψαλμωδία όμως του Ακάθιστου συνδέεται από τις ιστορικές πηγές και με άλλα παρόμοια γεγονότα: τις πολιορκίες και την σωτηρία της Κωνσταντινουπόλεως επί Κωνσταντίνου του Πωγωνάτου (673), επί Λέοντος του Ισαύρου (717-718) και επί Μιχαήλ Γ΄ (860).

Όποιος όμως και αν ήταν ο ποιητής και με οποιοδήποτε ιστορικό γεγονός από τα ανωτέρω και αν συνεδέθη πρωταρχικά, ένα είναι το αναμφισβήτητο στοιχείο, που μας δίδουν οι σχετικές πηγές, ότι ο ύμνος εψάλλετο ως ευχαριστήριος ωδή προς την υπέρμαχο στρατηγό του Βυζαντινού κράτους κατά τις ευχαριστήριες παννυχίδες που ετελούντο εις ανάμνησιν των ανωτέρω γεγονότων. Κατά την παρατήρησι του συναξαριστού ο ύμνος λέγεται «Ακάθιστος», γιατί τότε κατά την σωτηρία της Πόλεως και έκτοτε μέχρι σήμερα, όταν οι, οίκοι του ύμνου αυτού εψάλλοντο, «ορθοί πάντες» τους ήκουαν εις ένδειξιν ευχαριστίας προς την Θεοτόκο, ενώ στους οίκους των άλλων κοντακίων «εξ έθους» εκάθηντο.

Γιατί όμως ψάλλεται κατά την Μεγάλη Τεσσαρακοστή; Οι λύσεις των ανωτέρω πολιορκιών δεν συνέπεσαν κατ'αυτήν. Στις 8 Αυγούστου ελύθη η πολιορκία επί Ηρακλείου, τον Σεπτέμβριο η επί Πωγωνάτου, στις 16 Αυγούστου εωρτάζετο η ανάμνησις της σωτηρίας της Πόλεως επί Λέοντος Ισαύρου και στις 18 Ιουνίου ελύθη η πολιορκία επί Μιχαήλ του Γ΄. Με την Μεγάλη Τεσσαρακοστή συνεδέθη προφανώς εξ αιτίας ενός άλλου καθαρώς λειτουργικού λόγου: Μέσα στην περίοδο της Νηστείας εμπίπτει πάντοτε η μεγάλη εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Είναι η μόνη μεγάλη εορτή, που λόγω του πένθιμου χαρακτήρας της Τεσσαρακοστής, στερείται προεορτίων και μεθεόρτων. Αυτήν ακριβώς την έλλειψη έρχεται να κάλυψη η ψαλμωδία του Ακάθιστου, τμηματικώς κατά τα απόδειπνα των Παρασκευών και ολόκληρος κατά το Σάββατο της Ε΄ εβδομάδος. Το βράδυ της Παρασκευής ανήκει λειτουργικούς στο Σάββατο, ήμερα που μαζί με την Κυριακή είναι οι μόνες ήμερες των εβδομάδων των Νηστειών, κατά τις οποίες επιτρέπεται ο εορτασμός χαρμόσυνων γεγονότων, και στις όποιες, καθώς είδαμε, μετατίθενται οι εορτές της εβδομάδος. Καθε ορισμένα Τυπικά ο Ακάθιστος εψάλλετο πέντε ήμερες προ της εορτής του Ευαγγελισμού και κατ' άλλα τον όρθρο της ημέρας της εορτής. Ο Ακάθιστος ύμνος είναι το κοντάκιο του Ευαγγελισμού, ο ύμνος της σαρκώσεως του Λόγου του Θεού.

Όταν ο Ακάθιστος συνεδέθη με τα ιστορικά γεγονότα, που αναφέραμε, τότε συνετέθη νέο ειδικό προοίμιο, γεμάτο δοξολογία και ικεσία, το τόσο γνωστό «Τη ύπερμάχω». Στην υπέρμαχο στρατηγό, η πόλις της Θεοτόκου, που λυτρώθηκε χάρι σ'αυτήν από τα δεινά, αναγράφει τα νικητήρια και παρακαλεί αυτήν που έχει την ακαταμάχητη δύναμι να την ελευθερώνη από τους ποικίλους κινδύνους για να την δοξολογή κράζοντας το: «Χαίρε, νύμφη ανύμφευτε». Ο ύμνος ψάλλεται και πάλι σε ήχο πλ. δ΄.



«Τη υπερμάχω στρατηγώ τα νικητήρια,

ως λυτρωθείσα των δεινών, ευχαριστήρια

αναγράφω σοι η Πόλις σου, Θεοτόκε·

αλλ' ως έχουσα το κράτος απροσμάχητον,

εκ παντοίων με κινδύνων ελευθέρωσον,

ίνα κράζω σοι·

Χαίρε, νύμφη ανύμφευτε».

Πηγή: http://www.apostoliki-diakonia.gr/gr_main/catehism/theologia_zoi/themata.asp?cat=afier&contents=contents_MegaliSarakosti.asp&main=kat007&file=2.8.3.htm

ΜΕΓΑΛΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ - ΜΕΓΑΣ ΚΑΝΩΝ

Στην αρχή της Μεγάλης Σαρακοστής, στο μεγάλο απόδειπνο των τεσσάρων πρώτων ημερών της Α΄ Εβδομάδας των Νηστειών διαβάζεται χωρισμένος σε τέσσερα μέρη ο Μεγάλος Κανόνας και ολόκληρος την Πέμπτη της Ε΄ εβδομάδας των Νηστειών. Ψάλλεται σε ήχο πλ. β΄ που είναι ιδιαίτερα κατανυκτικός, εκφραστικός του πένθους και της συντριβής της καρδιάς
Μπορούμε να περιγράψουμε το κανόνα αυτό σαν ένα θρήνο μετάνοιας που μας μεταφέρει στο βάθος και στο πεδίο δράσης της αμαρτίας, κλονίζοντας τη ψυχή μας με την απόγνωση, τη μετάνοια και την ελπίδα. Με μιά μοναδική τέχνη ο Άγιος Ανδρέας συνυφαίνει τα μεγάλα βιβλικά θέματα: Αδάμ και Εύα, Παράδεισος και Πτώση, Πατριάρχες, Νώε και κατακλυσμός, Δαβίδ, Χώρα της Επαγγελίας και τελικά Χριστός και Εκκλησία, ομολογία των αμαρτιών και μετάνοια. Τα γεγονότα της ιερής ιστορίας παρουσιάζονται σαν γεγονότα της ζωής μου. Οι ενέργειες του Θεού στο παρελθόν αποβλέπουν σε μένα και στη σωτηρία μου, η τραγωδία της αμαρτίας και η προδοσία παρουσιάζονται σαν προσωπικά δική μου τραγωδία. Η ζωή μου παρουσιάζεται σαν ένα κομμάτι της μεγάλης πάλης ανάμεσα στο Θεό και τις δυνάμεις του σκότους που επαναστατούν εναντίον του.
Η πνευματική ιστορία του κόσμου είναι επίσης και δική μου ιστορία. Γίνονται για μένα μια πρόκληση με τα αποφασιστικά γεγονότα και τις πράξεις από το παρελθόν, που το νόημά τους και η δύναμή τους είναι αιώνια, γιατί κάθε ανθρώπινη ψυχή - μοναδική και ανεπανάληπτη - συγκινείται από το ίδιο δράμα, αντιμετωπίζει την ίδια τελικά εκλογή, ανακαλύπτει την ίδια πραγματικότητα.
Το έργο και ο σκοπός του Μεγάλου Κανόνα είναι να ξεσκεπάσει την αμαρτία και έτσι να μας οδηγήσει στη μετάνοια. Η αποκάλυψη αυτή, δεν γίνεται με ορισμούς και απαριθμήσεις, αλλά με μια βαθειά ενατένηση στη μεγάλη βιβλική ιστορία που είναι η ίδια η ιστορία της αμαρτίας, της μετάνοιας και της συγγνώμης.
Καταλαβαίνουμε ότι αμαρτία είναι, πρώτα απ' όλα, η άρνηση ότι η ζωή είναι προσφορά ή θυσία στο Θεό, με άλλα λόγια δηλαδή, η άρνηση ότι η ζωή έχει θεϊκό προσανατολισμό, ότι η αμαρτία, επομένως, είναι από τις ρίζες της, η παρέκκλιση της αγάπης μας από τον τελικό σκοπό της.
Για να καταλάβουμε σωστά τον Μεγάλο Κανόνα θα πρέπει να ξέρουμε την Αγία Γραφή και να έχουμε την ικανότητα να μεταφέρουμε τα νοήματά του στη ζωή μας.
"Κανόνες" στην εκκλησιαστική υμνογραφία λέγονται ύμνοι μεγάλοι, αποτελούμενοι από μικρότερες ενότητες, που ονομάζονται "Ωδές". Κάθε "Ωδή" (σημαίνει άσμα θρησκευτικό, από το ρήμα άδω) αποτελείται από τον "ειρμό", που είναι η πρώτη στροφή κάθε Ωδής και χρησιμεύει σαν υπόδειγμα και βάση των στροφών που ακολουθούν, τα λεγόμενα τροπάρια (τρέπονται σύμφωνα με τον ειρμό).
Μέγας ονομάσθηκε για την έκτασή του, αποτελείται από εννέα ωδές, έντεκα ειρμούς (η β΄και η γ΄ ωδή έχουν από δύο ειρμούς) και 250 τροπάρια (25 η α΄ ωδή, 41 η β΄, 28 η γ΄, 29 η δ΄, 23 η ε΄, 33 η στ΄, 22 η ζ΄, 22 η η΄ και 27 η θ΄).
Συντάχθηκε από τον Άγιο Ανδρέα αρχιεπίσκοπο Κρήτης, ο οποίος γεννήθηκε γύρω στα 660 στη Δαμασκό. Έγινε μοναχός στα Ιεροσόλυμα και κληρικός στη Κωνσταντινούπολη. Ψηφίσθηκε μετά το 710 αρχιεπίσκοπος Κρήτης. Άφησε πλούσιο συγγραφικό έργο, κυρίως υμνογραφικό και ομηλιτικό.
Την Πέμπτη της Ε΄ εβδομάδας των Νηστειών, στα μοναστήρια ψάλλεται ολόκληρος την δ΄ ώρα της νύκτας, γύρω στα μεσάνυχτα και στους ενοριακούς ναούς το βράδυ της Τετάρτης μαζί με το μικρό απόδειπνο, της ίδιας εβδομάδας.
Το θέμα και το σκοπό του Κανόνα περιγράφει το συναξάρι της Ε΄ Εβδομάδας των Νηστειών: "Ο ποιητής, με πλήθος αγιογραφικών ιστορημάτων και παραδειγμάτων, θετικών και αρνητικών, από την πλάση και τη πτώση του Αδάμ ως την Ανάληψη του Χριστού και τον ευαγγελισμό της ανθρωπότητος από τους Αποστόλους, παρακινεί κάθε ψυχή να μιμείται τις καλές πράξεις, ν' αποφεύγει τις φαύλες και να καταφεύγει πάντα στο Θεό με μετάνοια, δάκρυα, εξομολόγηση και κάθε ευαρέστηση."

Πηγή: http://www.monipetraki.gr/kanon.html